Belgisch Luxemburg, in het hart van de Ardennen

Gastvrijheid van het noorden tot het zuiden

Van de Famenne, over de Ardennen tot Lotharingen… Belgisch Luxemburg kan uitpakken met prachtige, gevarieerde landschappen. En vaak zijn die bepalend voor het karakter van de mensen die er wonen! Ga mee op reis door een authentiek en innemend land.

 

In het zuiden, Lotharingen

Wie vanuit Frankrijk België binnenkomt, merkt in eerste instantie bijna geen verschil: de huizen zijn ook hier onafscheidelijk aan elkaar gebouwd en een brede stoep scheidt hen van de straat. Alleen zijn de dakpannen hier vervangen door leisteen. De grote tuinen achter de huizen lopen vaak door in een boomgaard.

In de streek van Arlon vallen de grijze en vaalblauwe tinten op en de traditionele voorgevels zijn van een zelfde harmonie als in de Gaume. Op een straathoek of langs een landweg vinden we hier en daar een uit zandsteen gehouwen kruis, dat nog getuigt van de religieuze toewijding van de bevolking in de 17e en 18e eeuw. In de Gaume overheerst het oker en « bajociaans beige », kleuren die warm worden bij de eerste zonnestralen van de dag. Enkele dorpen zoals Torgny, Rouvroy en Ruette hebben de traditionele rode dakpannen behouden.

Hoe meer we naar het noorden reizen, hoe meer de leisteen (of nagemaakte producten) de overhand krijgen.

Adembenemende open landschappen, drie cuesta’s, met drie kronkelende rivieren aan hun voeten: de Ton, de Vire en de Semois, elkaar opvolgend van zuid naar noord. Tussenin liggen bossen en dorpjes met betoverende namen die zangerig klinken: Merlanvaux, Nichansart, Lamouline, Chameleux… Opgravingen in de streek van Virton, Arlon, Robelmont, Habay, of Chameleux, bevestigen dat er in deze streek rijke Romeinse landeigenaren en handelaars gevestigd waren.

En de « Gaumais »? Men zegt dat het grappenmakers zijn, een beetje trots, maar vooral « bon vivants », die houden van het goede leven. Of dat waar is? Ontdek het zelf door eens langs te gaan!

In het centrum, de Ardennen

De Ardennen, dat zijn uitgestrekte, golvende plateaus op meer dan 400 meter hoogte, immense beboste landschappen, afgewisseld met diepe valleien waar rivieren zoals de Ourthe doorheen stromen. De prachtige weidse uitzichten die door deze hoogteverschillen ontstaan, zijn een streling voor het oog. Maar de indruk die het meest bijblijft is de betoverende kant van de ietwat geheimzinnige valleien. Toen Victor Hugo in 1862 door de Ardennen reisde, schreef hij aan zijn vrouw Adèle in Guernesey: « Alles wat we zien is prachtig, de Ardennen zijn betoverend ».

De Ardenners zijn loyaal, koppig en trots. Net als hun massieve paarden, die op hun dode gemak bomen uit de dichte sparrenbossen slepen, daar waar de olieslurpende machines moeten passen. En die, alleen met de hulp van de stem van hun baas, de zwaarste klussen klaren!

De Ardense steden hebben een boeiend verleden. Van het monastieke stadje Saint-Hubert dat al eeuwenlang pelgrims verwelkomt, tot La Roche-en-Ardenne dat vanaf het midden van de 19e eeuw de eerste toeristen aantrok met de komst van de eerste tramway's. Bastogne, Houffalize, Vielsalm, La Roche…, al deze steden hebben een zware prijs betaald tijdens de laatste opleving van de Wehrmacht in december 1944. Het was niet het kindje Jezus dat werd aangetroffen in de Ardense stallen en schuren. Nee, het waren angstige mensen, geterroriseerd door het geweld van de oorlog en verkleumd door de strenge winter. Op diverse plaatsen zijn de sporen van de oorlog nog vindbaar. Een goed bewaarde tank hier, een monument daar. En uiteraard ook beroemde musea.

De afgelegen Ardense dorpen zijn met elkaar verbonden door landwegen met linde- en kastanjebomen langs de kant, of met hagen vol zangvogels die de percelen scheiden. De dorpen hebben zangerige namen, zoals Ortho, Laneuville-aux-Bois, Bérisménil, Smuid, Porcheresse, Salmchâteau… of Ollomont met zijn pastorie en met zijn oude Saint-Margueritekapel zonder hoofdbeuk, maar prachtig omgeven door gisanten van schiste en een muur van stenen van Ottré.

Zware spijkerschoenen staan te drogen op de drempel. Edmond Dauchot is net terug van een lange fotoreis waar alleen hij het geheim van kent. Maar nu bent u echt aan het dromen, want dit was meer dan vijftig jaar geleden. De E25 en zijn tweelingbroer de E411 doorkruisen de fascinerende Ardennen. Maar het geronk van de vrachtwagens en auto’s wordt snel gesmoord door de hoge sparren zodat de Ardennen hun rust bewaren.

In het noorden, de Famenne

De Famenne is een kleine geologische strook in het noordwesten van Belgisch Luxemburg die, ondanks de omvang, enkele pareltjes herbergt. Marche-en-Famenne is er eentje van. Wandel er door het met smaak gerenoveerde stadscentrum met prachtige architectuur, gastvrije mensen en lekkere restaurantjes. Het Museum van de Famenne opent zeldzame historische en archeologische perspectieven. Ontdek er de mysterieuze « Meester van Waha », de begaafde 16e eeuwse beeldhouwer die unieke meesterwerken heeft nagelaten in meerdere kerken van de streek.

Over kerken gesproken: vergeet vooral niet even te stoppen bij de kerk van Waha. Alleen al voor de opmerkelijke lindeboom van meerdere honderden jaren oud aan de ingang. De kerk is één van de oudste romaanse kerken van het land en de enige die haar wijdingssteen, op datum van 20 juni 1050, heeft bewaard. Het prachtige kleurenspel van de kerkramen, verwezenlijkt door Jean-Michel Folon, geeft het sobere interieur een betoverende gloed.

Marche-en-Famenne
Marche-en-Famenne
_
Hotton
_
Jemeppe
_
Waha
_
Aye
_
Marche-en-Famenne
_
Hotton
_
Marche-en-Famenne
_
Marche-en-Famenne
_
Waha

Naast Marche is er Hotton, vooral gekend om haar Grotten van duizend-en-één nacht. Deze ware wonderen van de natuur zijn ontstaan door regenwater dat door de kalkrijke bodem sijpelt en bijeen komt in één ondergronds riviertje dat net buiten het dorpje Hampteau weer boven de grond komt en zich bij de Ourthe voegt. Bezoekers krijgen een betoverend doolhof van zalen en magnifieke, fijne kalkgordijnen en plafonds te zien. De plaats is zo kostbaar dat de grotten geklasseerd zijn als belangrijk erfgoed van Wallonië.

Betoverende rivieren

Semois, Lesse, Ourthe, Lienne, Aisne… Bezongen door dichters, verafgood door schilders, allen beschrijven ze hoe zacht en teder deze vijf rivieren door het landschap kronkelen. Maar let op, ze kunnen ook heel gevaarlijk worden als de smeltsneeuw aan het eind van de winter ze doet zwellen!

De Semois maakt de verbinding tussen Lotharingen en de Ardennen, en de vier andere zijn dochter van de Ardennen. Bekende personages die over de rivieren van Belgisch Luxemburg hebben geschreven zijn onder andere Adrien de Prémorel, Marcel Leroy, Arsène Soreil, Edmond Dauchot, Pierre Nothomb, Jean-Luc Duvivier of Julien Gracq. 

"Comme j'ai vu les méandres de l'Ourthe, autrefois, faire passer et repasser leur ruban à travers la sylve hercynienne sans laisser nulle part place ni à un sentier, ni à un couloir de prairie, on a plus d'une fois, au long de tel bief entièrement inhabité de la Semois, l'impression que c'est encore le revêtement forestier primitif et sans couture qui enserre partout sa coulée étroite, et qui fait défermer sa verdure chevelue jusque par-dessus les berges, qu'elle cache entièrement de sa retombée (..). Point de trace d'humanisation au long de cette coupure secrète où ne descend aucun chemin, et où on se sent presque troublé de déranger, fût-ce par le seul regard, un enlacement aussi étroit, aussi intime de l'eau et de la forêt." Julien Gracq, Carnets du grand chemin

Belgisch Luxemburg heeft geen gebrek aan rivieren.

Ze geven de streek voor een groot gedeelte haar charme. We zetten er vier op een rijtje:

  • De Semois ontspringt in Arlon, doorkruist het zuiden van Belgisch Luxemburg van oost naar west voordat ze zich in Monthermé, in de Franse Ardennen bij haar grote zus de Maas voegt.
  • De Lesse, ontspringt in in Ochamps en ook zij voegt zich bij de Maas.
  • De Ourthe wordt gevoed door een oostelijke arm die ontspringt in Ourt (Libramont ) en een westelijke arm waarvan we de bron vinden in Ourthe (Gouvy). In het stuwmeer van Nisramont komen deze Ourthes samen en stroomt de rivier verder tot in Luik, waar ze uitmondt in de Maas.
  • De Sûre stroomt van het woud van Anlier naar het Groothertogdom Luxemburg, waar ze zich voegt bij de Moezel.





Goed eten…

Wilt u graag in één oogopslag weten wat de beste lekkernijen zijn van Belgisch Luxemburg? Kom dan eind juli naar de landbouwbeurs van Libramont en maak er kennis met onze "Ardenne gourmande". U zult niet teleurgesteld zijn! Charcuterie, chocolade, melkproducten, kazen, aardappels, bier en zelfs wijn… bij ons weet men wat lekker is en hoe u te verwennen!

…en goed slapen

Gastenkamers, landelijke gîtes, knusse hotels, idyllische campings… in Belgisch Luxemburg voelt u zich snel thuis. U wordt gastvrij ontvangen, alsof u familie bent. De eigenaren van alle soorten verblijfsplaatsen vertellen u met veel plezier over dat mooie kapelletje op de heuvel waar u zeker naartoe moet wandelen of over die mooie afgelegen boerderij waar u lekkere kaas kunt kopen.

En aangezien de streek één netwerk van paden en wegen is, ideaal voor wandel- of fietstochten, is het aan u om te profiteren van de frisse gezonde lucht. Trek eropuit in de natuur! De toeristische informatiekantoren bezitten tal van informatie voor een geslaagd verblijf.

 

De provincie Luxemburg samengevat

  • Onze provincie Luxemburg is één van de tien provincies van België. We noemen het Belgisch Luxemburg om het niet te verwarren met het Groothertogdom Luxemburg, waar we van 1815 tot 1839 deel van uitmaakten.
  • Onze hoofdstad is Arlon.
  • Het is de meest uitgestrekte provincie van het land met een oppervlakte van 4.440 km2 en een populatie van 274.000 inwoners, ofwel 61 inwoners per km2 tegenover 208 in Wallonië.
  • Onze Mont Ventoux is de Baraque de Fraiture, gelegen op 652 meter hoogte.
  • Maar liefst 40% van de Waalse biologische landbouw komt van onze provincie. En niet te vergeten de 4 natuurparken waarvan de laatste onlangs officieel is geopend in de Gaume.
  • De oppervlakte aan landbouw bedekt 33% van het grondgebied, en de bossen 63%, dat is ongeveer 50% van de Waalse bossen, wat van Belgisch Luxemburg zonder twijfel de meest groene provincie van België maakt.